Hadiste Ziyade

11 04 2007

Sahih ve hasen ravisinin hadiste olan ziyadesi, bu ziyadeyi yapmayan ve daha güvenilir olan bir başka ravinin rivayetin e aykırı düşmedikçe makbuldür. Çünkü hadisdeki ziyade, ya bu ziyadeyi zikretmey en kimsenin rivayetin e aykırı olmaz; bu takdirde, ziyadesi bulunan hadis mutlaka kabul edilir. Çünkü bu, güvenilir bir ravinin rivayetiy le tek kaldığı müstakil bir hadis hükmündedir ve bu hadisi başkası şeyhinden rivayet etmemiştir.

Yahut ta bu ziyade, diğer rivayete aykırı düşer ve kabul edilmesi halinde diğer rivayetin reddi gerekir. İşte böyle bir durumda, ziyadeyi ihtiva eden rivayetle, onun zıddı olan diğer rivayet arasında tercih yapılır: Racih (üstün olan) kabul, mercuh (daha aşağı derecede olan) reddedili r.
Ziyadenin tafsile gitmeksiz in mutlak kabulü ile ilgili görüş, hadisçilerle fukahamn ekseriyet i arasında şöhret kazanmıştır. Ancak, hadisin şaz olmamasını sahihte şart koşan, sonra da şazzı güvenilir bir ravinin kendisind en daha güvenilir bir raviye muhalefet i olarak tefsir eden hadisçiler yö-nündan tafsile gitmeksiz in ziyadenin mutlak kabulü doğru olmamak gerekir. Aksi halde sahihi red, buna karşılık şaz olan hadisi kabul etmek icabeder. Bununla beraber sahihin ve hatta hasenin tarifinde, şazdan salim olmaları şartını itiraf ettikleri halde, ziyadenin kabulünde bu şarttan habersiz görünmeleri hayret vericidir . ‘Abdurrahm an İbn Mehdi, Yahya el-Kattan, Ahmed İbn Hanbel, Yahya İbn Ma’in, Ali İbnu’l-Medini, el-Buhari, Ebu Zur’a, Ebu Hatim, en-Ne-sai’i, ed-Darakutni ve bunlar gibi mütekaddimündan olan hadis imamları, muhalefet i gerektire n ziyade ve benzerler ine müteallik hususlard a tercihe itibar etmişlerdir ve bunların hiç birinden alelıtlak ziyadenin kabul edileceğine dair herhangi bir haber bilinmeme ktedir. Bundan daha garibi, Şafi’iy-yeden çoğunun güvenilir ravinin ziyadesin in kabulü görüşünde olmalarıdır; halbuki eş-Şafi’inin hükmü bunun aksine delalet eder. İmam eş-Şafi’i, zabt yönünden ravinin halini muteber kılan vasıflardan bahsederk en şöyle demiştir: “Bir hadisin ravisi, rivayetiy le bir hafıza iştirak ettiği zaman, ziyade ve noksanla ona muhalif olmamalıdır. Eğer muhalefet eder ve bu muhalefet i rivayetin de yaptığı noksanlıkla olursa, bunda, hadisi mahreci itibariyl e sahih olduğuna bir delil vardır; fakat ravi, ne zaman vasfettiğmiz şeye muhalefet eder, yani hadisi, hafız olan kimsenin rivayetin den noksan olmayıp ziyade olursa, işte bu muhalefet ravinin hadisi için zararlıdır.” Eş-Şafii’nin sözü burada bitmekted ir. Bu sözden anlaşıldığına göre, bir ravi hafızlardan birine muhalefet edip te hadisini hafızın hadisine nisbetle ziyade edilmiş bulursa, bu ziyade ile muhalefet i, hadisi için zarar teşkil eder. Bu aynı zamanda, eş-Şafi’iye göre adil olan ravinin ziyadesin i mutlaka kabul etmek gerekmediğine ve ancak hafızın rivayetin in kabul edileceğine delalet eder. Zira eş-Şafi’i, muhalifin hadisinin, muhalefet ettiği hafızın hadisine nisbetle noksan olmasına itibar etmiş ve ravinin hadisteki noksanını hadisin sıhhati için delil saymiştır. Çünkü bu noksanlık, ravinin hadis hakkında araştırma yaptığına delalet eder. Eş-Şafii’i, bunun dışmdakileri ravinin hadisi için zararlı addetmiştir ki, bunlar arasında ziyade de vardır. Eğer ziyade, eş-Şafi’i nazarında mutlaka makbul olsaydı, onu yapanın hadisi için zararlı sayılmazdı.


İşlemler

Information

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s




%d blogcu bunu beğendi: